SIŁA GENETYKI

Genetyka ma również dużą siłę wyjaśniającą w przypadku bliźniąt dwujajowych i rodzeństw adoptowa­nych . Jeśli chcielibyśmy wiedzieć, jak poradzi sobie w teście inteligencji jedno z bliźniąt, wystarczy przete­stować drugie. Nawet jeśli zostaty rozdzielone po urodzeniu i wychowywały się w innych rodzinach, ich wy­niki będą dość podobne (różnica nie większa niż jedno odchylenie standardowe, ± 15 […]

PRZEKONANIA WIĘKSZOŚCI GENETYKÓW

Badania 7-latków wykazay, że konkretne czynniki intelektualne dziedziczone są osobno, obok dziedziczenia inteligencji ogólnej (Gardon, Fulker, DeFries, & Plomin, 1992). Takie zaburzenia jak dysleksja (zaburzenia czytania) powiązane zo­stały z markerami odpowiednich chromosomów: 14. i najprawdopodobniej 6. Ponadto, mimo przekonania większości genetyków behawioralnych, że inteligencja jest złożoną, poligenetyczną cechą, uwarunkowaną ogromną liczbą genów, w jednym z […]

TECHNIKI UŻYWANE W GENETYCE

Nawiasem mówiąc, warto zwrócić uwagę na fakt, że techniki używane w genetyce behawioralnej można wykorzystać w badaniach nad odziedziczalnością wszelkich cech. W badaniach nad pomiarem zdolności przestrzennych i werbalnych określono wskaźnik dziedziczności na poziomie 0,5. Inne zdolności intelektu­alne, takie jak pamięć lub szybkość przetwarzania danych, są dziedziczone w mniejszym stopniu (Plomin, 1994). Również cechy osobowości, […]

RODZAJ WPŁYWU DZIEDZICZNOŚCI

W ostatnich latach genetycy behawioralni odnaleźli jeszcze jeden, bardziej subtelny rodzaj wpływu dzie­dziczności na inteligencję. Okazuje się, że czynniki genetyczne kształtują w pewnym stopniu środowisko . Robert Plomin (1990) wyjaśnia, iż dom pełen książek (będący często ważną zmienną w ocenie środowiska rodzinnego) może być wyrazem ilorazu inteligencji rodziców – ludzie inteligentni zwykle dużo czytają. Mo­żna […]

PODOBIEŃSTWO ILORAZU INTELIGENCJI

Chociaż wychowywane w odmiennych środowiskach (zob. Bouchard, 1983), dzieci takie mają ude­rzająco podobne ilorazy inteligencji. Aby docenić wpływ genów, warto się przyjrzeć innym korelacjom mię­dzy ilorazami inteligencji rodzeństwa . Bliźnięta dwujajowe i zwykłe rodzeństwo wychowywa­ne w tym samym domu osiągają znacznie niższe korelacje (odpowiednio: 0,60 i 0,47). Spośród wszystkich stopni pokrewieństwa tylko bliźnięta jednojajowe wychowywane […]

NAJBARDZIEJ ZNACZĄCE

Jednym z najbardziej znaczących odkryć jest wynik badań nad bliźniętami jednojajowymi wychowywany­mi osobno. Ponieważ takie bliźnięta mają identyczne zestawy genów, za każdą różnicę w ich ilorazach inteli­gencji odpowiedzialne jest środowisko (lub błąd pomiaru ). Inną drogą do zdiagnozowania wpływu genów i środowiska jest przyjrzenie się niespokrewnionym ze sobą dzieciom wychowywanym w tej samej ro­dzinie adopcyjnej. […]

METODY BADAWCZE

Metody badawcze genetyki behawioralnej pozwalają na oddzielenie lub kontrolowanie wpływów dzie­dziczności i środowiska (Bouchard & Propping, 1993; Loehlin, 1993). Badacze są wstanie obliczyć, do ja­kiego stopnia osoby spokrewnione ze sobą różnią się wyposażeniem genetycznym. Na przykład bliźnięta jednojajowe posiadają ten sam zestaw genów. W przeciwieństwie do nich rodzeństwo adoptowane oraz dzieci adoptowane i wychowujący ich […]

GENETYKA – PODEJŚCIE KLASYCZNE

Jakkolwiek liczba kontrowersji wokót znaczenia i interpretacji wyników badan nad anatomiczną stru – tura mózau i jego funkcjonowaniem jest ogromna, nie może równać się z zainteresowaniem i kontrowersja­mi nad genetycznymi uwarunkowaniami inteligencji. Nie będzie przesadą stwierdzenie, ze wpływy genów i wychowania są najbardziej dyskusyjną kwestią w dziedzinte telektualne w rodzinach Darwinów i Huxleyów. Galton zdawat sobie […]

NAJCZĘSTSZE KORELACJE

Najczęściej odnajdywano nieznaczne korela­cje między EEG, ERP czy NCV lub innymi technikami a powszechnie przyjętymi narzędziami do badania zdolności intelektualnych.Interpretacja wyników przedstawionych wyżej badań wzbudza wiele kontrowersji. Regularnie stwierdzane związki między mózgiem a zachowaniem skłoniły niektórych badaczy do konkluzji, iż inteligencja jest własno­ścią systemu nerwowego. Uczeni wyznający ten pogląd są na dobrej drodze ku wyjaśnieniu, […]

PODEJŚCIE DO BADAŃ

Inny rodzaj podejścia do badania biologicznych podstaw inteligencji polega na mierzeniu szybkości przekazywania informacji przez komórki nerwowe z wykorzystaniem techniki nazywanej NCV (ner/e con- duction velocity- szybkość przewodzenia nerwowego). W tym przypadku pomiar może dotyczyć peryfe- rycznego układu nerwowego (na przykład nerwów przedramienia), a nie mózgu. Vernon i Mori (1989), ba­dając studentów uniwersytetu, osiągnęli nieznaczne […]